saMBO~ICT conferentie (1)

De alweer 24ste saMBO~ICT conferentie werd deze week gehouden op het Florijn College van ROC West Brabant in Breda.
Jan Bartling gaf aan de hand van een aantal plaatjes van Edward Hopper een overzicht van actuele projecten. zoals Leermiddelen in de Educatieve Contentketen II, Open source en open standaarden, trends en ontwikkelingen, enzovoorts....

Jaap Oomen, directeur van de Effent mavo van ROC MB gaf de eerste keynote onder de titel 'de mogelijkheden zijn ongekend'. Die belofte werd niet waargemaakt. Het verhaal concentreerde zich vooral op de angst van docenten om ICT te gaan toepassen. De gemiddelde leeftijd is immers al 49, de meeste mensen hebben maar een klein deel van hun leven ervaring kunnen opdoen met ICT waar studenten en leerlingen er mee opgegroeid zijn. De docenten van nu hebben lesgekregen van docenten van vroeger op een manier die ook past bij vroeger. 

Informatie en Communicatie Technologie zou meer kunnen bieden als die ICT'ers maar beter zouden informeren en communiceren. 

De mogelijkheden van een goede keynote zijn ongekend, jammer dat dat niet helemaal werd waargemaakt.

Op naar de sessies...

Help, we hebben (g)een informatiemanager

Kennisnet brengt regelmatig tal van publicaties uit. Deze week worden meerdere publicaties gepresenteerd op de saMBO~ICT-conferentie, waaronder een uitgave over informatiemanagement en de rol van een informatiemanager in (MBO-) onderwijsinstellingen. Dit is een publicatie in de Hoe? Zo! reeks, die Kennisnet samen met saMBO~ICT uitbrengt.

Het boekje is een leuke uitgave geworden die duidelijk maakt wat informatiemanagent inhoudt en wat de rol van een informatiemanager daarin is (of zou moeten zijn). dat gebeurt op zijn 'Jip-en-Jannekes' maar zonder storende versimpelingen.
Er worden drie situaties onderscheiden, die ook in een zekere volgorde zijn gezet:

• Het huis moet op orde
  Veel ICT-problemen, die opgelost moeten worden, perfomance moet beter.
• Verbinden
  ICT-problemen zijn opgelost, nu moeten doelen en ambities enerzijds verbonden worden met de systemen anderzijds. 
• Innovatie
  Verbeteren van processen met behulp van ICT om effectiever en efficiënter te kunnen werken, ook experimenteren 

De drie situaties vormen achtereenvolgens een opgaande lijn waarbij onderwijsambities in lijn zijn gebracht met de stand van de informatievoorzieningen: ambities kunnen hoger worden naarmate de ICT beter op orde is. Het zal duidelijk zijn: Een hoge ambitie met een slecht werkende ICT is een zeer ongewenste situatie.

Voor elk van de drie situaties is het speelveld van de informatiemanager in beeld gebracht: van een worsteling om het huis op orde te krijgen, via een opgave om te verbinden naar een uitdaging om te innoveren. De voorbeelden van situaties die hij tegen kan komen, spreken voor zich en worden goed in verband gebracht . met de kennis en competenties waarover de informatiemanager moet beschikken
Een informatiemanager speelt een cruciale rol tussen de 'vraagkant', de interne klanten, en de aanbodkant, de interne (of externe) leveranciers, zoals de dienst ICT. In veel instellingen maakt de informatiemanager deel uit van die dienst ICT, wat hem soms in een onmogelijke positie brengt.

Op een paar punten blijft het boekje wat vaag. Als je naar de definitie van het NGHI kijkt, dan is een informatiemanager eindverantwoordelijk voor de informatievoorziening binnen de organisatie. Daar zou je bijna uit afleiden dat hij dus ook voor de kwaliteit van die informatie verantwoordelijk zou zijn. Nog even los daarvan staat er heel regelmatig (en ook wel terecht) dat hij zaken in concept uitwerkt, voorlegt en laat goedkeuren door het management, de directie of de CIO. Dat is niet helemaal te rijmen met die eindverantwoordelijkheid. Daar gaat het boekje verder niet op in.
Het negenvlak van Rik Maes wordt aangehaald maar moet het verder doen met een verwijzing naar diens website. Jammer, want juist dat negenvlak is heel verhelderend voor de rol van een informatiemanager. Lees eens een artikel van hem en ervaar hoe inspirerend het negenvlak kan zijn.

Dat neemt niet weg, dat het een bijzonder leesbaar en waardevol boekje is geworden (lees even over nog wat opmaakfoutjes heen, waaronder het begrip 'Ínvoeren' in het plaatje op blz 5 waar eigenlijk 'Innoveren' had moeten staan...

Resultaten uit het verleden zeggen ook iets van de toekomst

Al een hele tijd terug liet webstreepjelog weten dat er een migratie op handen was van Typepad naar Wordpress. Eigenlijk ben ik een beetje naïef geweest en heb er indertijd mijn schouders een beetje over opgehaald. Een eerdere migratie was al niet zonder problemen verlopen, maar goed, je zou mogen verwachten dat ze ditmaal opgewassen zouden zijn tegen de uitdaging. Helaas, resultaten uit het verleden zeggen in dit geval ook iets over de toekomst!
Inmiddels zijn alle weblogs van het domein .web-log.nl al bijna drie weken uit de lucht. De communicatie naar de achterban verloopt dramatisch slecht. In het laatste bericht laat opper-weblogger Coen weten dat er al heel veel blogs zijn gemigreerd maar dat ze wachten met live zetten totdat alles achter de rug is. En ze hebben geen idee, hoe lang dat nog gaat duren. Hoe is het mogelijk?

Mijn groeiende frustratie heb ik via Twitter kunnen spuien. Dat leverde een heel attente tweet van Karin Winters op, dat mijn LinkedIn profiel er toch wel raar uitzag met zo'n "@&€)(;://€&-@"-vloek eronder. Nadat ik me een paar dagen later vertwijfeld afgetweet had of blogspot een goed alternatief zou zijn, liet Willem Karssenberg per omgaande tweet weten, dat dat helemaal niet zo verkeerd zou zijn. En als ik hulp nodig had...

Ondertussen maar eens Blogger (blogspot) gekeken. Nieuwe weblog aangemaakt: onderwijsvanovermorgen was als naam ook daar nog beschikbaar, dus dat was snel gepiept. Mijn eerste bericht gisteren gepubliceerd, voor een deel ook via mijn iPad. Ook dat is dus een voordeel van Blogger.
Voorlopig dus maar even via dit kanaal. En als web-log weer in de lucht is, ga ik maar eens kijken wat een migratie van de hele inhoud van web-log naar Blogger allemaal om het lijf heeft. Het zou toch wel zonde zijn, als dat allemaal verloren ging. Niet alleen de berichten, maar ook de reacties en de statistieken. Maar goed, met wat tips en tricks vanuit de cloud moet ik toch een eind kunnen komen. Ik heb daar tenminste vaak wat aan gehad. Wat betreft bieden resultaten uit het verleden wat hoop op een nieuwe toekomst voor het onderwijs van overmorgen!

Bring your own device op de dag van de verbindingen

Op 9 september werd op het Drijvend Paviljoen in Rotterdam de Dag van de Verbindingen georganiseerd door Connect-it Telecom.
Natuurlijk moet je als organisator de kans krijgen jezelf en je product te promoten, maar eerlijk gezegd waren die productpresentaties toch wat minder interessant dan de verhalen van Frank Thuss (HAN) en Fons 'See_Genius' van den Berg. Frank ging vooral in op allerlei praktijkvoorbeelden hoe allerlei devices kunnen bijdragen aan mobile learning. Fons ging vooral in op de noodzaak om onderwijs te laten aansluiten bij de belevingswereld van de kinderen van nu. 'Onderwijs is de enige bedrijfstak waar de inzet van technologie ter discussie wordt gesteld'!
De presentaties staan binnenkort op de website.

 Ik was gevraagd om wat te vertellen over BYOD in het onderwijs. Ik had me niet zozeer op de inhoud gericht, daarvoor waren Frank en Fons gevraagd. Opvallend was wel dat op een inspiratiedag voor BYOD ik met mijn eigen iPad aankwam, die vervolgens niet aangesloten kon worden om de presentatie te geven. Nu betekent BYOD ook BYOA (Bring your own applications): ik was er op voorbereid dat het bestand op een laptop moest worden geïnstalleerd en had de Prezi, die ik had  gemaakt al gedownload en op een stick gezet. De technicus trok wit weg om de neus toen ik aangaf dat ik iets anders had dan een PowerPoint. Uiteindelijk bleek het allemaal wel te werken, met dank aan al die standaarden die het uitwisselen van bestanden op verschillende devices mogelijk maken...

BYOD Onderwijs on Prezi

Omdat het maar een heel korte presentatie was, had ik me beperkt tot een aantal stellingen, die in het World Café verder gebruikt konden worden tegen de achtergrond van het feit dat  onderwijsinstellingen erg complexe organisatie zijn als het gaat om informatievoorzieningen, zoals bijvoorbeeld BYOD.

• BYOD
  Ontwikkelingen gaan harder dan onderwijsinstellingen ze kunnen volgen, het management kan echter denken dat er een kostenbesparing achter zit.
  Stelling 1 (ontleend aan Pim Fortuyn, die ooit riep, dat scholen die computers de deur uit moesten gooien omdat leerlingen dat zelf thuis wel konden leren)
  Computers de deur uit, laat ze het zelf maar meebrengen 
• BYOD = BYOA (bring your own applications)
  Docenten zien hun kans schoon om van die standaardapplicaties af te komen:
  Standaardapplicaties de deur uit, ik bepaal zelf wel wat ik wil gebruiken
• BYOD = BYOA = BYOP (bring your own problems)
  Er wordt gedacht, dat het beheer minder wordt maar dat zou wel eens kunnen tegenvallen: juist de variatie aan devices levert veel meer ondersteuningsvragen op. Bovendien wordt het een stuk lastiger om met allerlei verschillende devices en applicaties gegevens ook goed te beveiligen. beheerders reageren dan ook vaak minder enthousiast.
  Al die verschillende devices de deur uit, dan kunnen we zorgen voor een goed beheerde en veilige informatievoorziening 

Natuurlijk ligt de waarheid in het midden. Ik had een mooi schema bedacht om tijdens het world café al discussierend met de deelnemers in te vullen. Dat liep wat anders. vandaar hier alsnog het schema, dat ik in gedachten had...

Van optimisme naar realisme: Boekje Flexibel Onderwijs

Het heeft (eigenlijk te) lang geduurd maar nu is het er dan: het boekje Beelden op Flexibel Onderwijs, 4 jaar verder: van optimisme naar realisme. Het is een uitgave van Kennisnet met 9 artikelen over verschillende onderwerpen die met flexibel onderwijs te maken hebben. Als eindredacteur ben ik bij al die artikelen betrokken geweest. Grote klus, maar wel erg leuk om te doen en bijzonder leerzaam. De mooiste momenten vond ik nog de twee bijeenkomsten waarin de auteurs met elkaar in discussie gingen over verschillende aspecten van flexibel onderwijs.
Tijdens de bijeenkomsten, gesprekken en het schrijven aan de artikelen zijn bepaalde beelden ontstaan die in de loop van de tijd helderder zijn geworden en in een aantal van de artikelen ook een plek hebben gevonden. Een mooi voorbeeld is het onderscheid tussen flexibiliteit met een kleine f en Flexibiliteit met een grote F. Kleine flexibiliteit gaat vooral over de manier waarop een docent omgaat met de variatie in zijn groep, grote flexibiliteit gaat over de onderwijsorganisatie en onderwijslogistiek,  over het organiseren van onderwijs over groepen en opleidingen heen, wat de nodige standaardisatie vereist.

• Dat beeld wordt opgeroepen in het eerste artikel, waarin de drie ‘kritische MBO2010-vrienden’ Iwan Basoski, Coen Massier en Leo van Hoek hun zorg uiten over het streven naar verregaande flexibilisering van het onderwijs (zie ook hier). ‘First things first’, zorg eerst voor een goede bedrijfsvoering, een goede begeleiding en een goede informatievoorziening naar de student, voordat er complexe organisatorische veranderingen worden doorgevoerd. En daarmee geven ze tussen de regels aan, dat er eerst aandacht moet zijn voor de kleine f voordat gestreefd wordt naar de grote F.
• Erik Jongepier en Jacqueline van der Loo geven een uitgebreide toelichting op de scenario’s die in Triple A verband door een aantal roc’s verder zijn uitgewerkt. Aan dat thema is op verschillende plaatsen (hier en hier) al aandacht besteed maar het artikel geeft een prima overzicht.
• Samen met Wim Matthijsse (Deltion College) en Nelie Groen (ROCvA) heb ik het idee van kleine en grote F verder uitgewerkt: eenvoud complexiteit.
• Jonne van Diggele werkt de kleine f verder uit door te kijken naar de competenties die een flexibele docent zou moeten beheersen.
• Samen met Luc Verburgh (Wellantcollege) heb ik het thema ‘Standaardiseren om te flexibiliseren’ verder uitgewerkt. Daarbij kijken we naar harde en de zachte standaarden.
• Frans Thijssen (ROC de Leijgraaf) kijkt naar het applicatielandschap dat nodig is om flexibel onderwijs te kunnen ondersteunen. Dat doet vanuit een historisch persspectief.
• Maaike van Kessel laat zien, hoe je naar de betaalbaarheid van flexibel onderwijs moet kijken. Zij maakt meteen al duidelijk dat het niet mogelijk is om antwoord te geven op de vraag, wat flebel onderwijs nu eigelijk kost. Het is een kwestie van keuzen maken.
• Jaap de Mare gaat in op de relatie tussen de regelgeving en met name rondom de 850-klokuren norm. Hij laat zien dat flexibel onderwijs niet wordt belemmerd door die regels, als je de aanwezigheid van studenten én docenten maar goed registreert.
• Tot slot leggen Patricia Gielen (IVA) en Jan-Kees Meindersma (Kennisnet) uit hoe flexibiliteit kan worden geïmplementeerd in een combinatie van topdown en bottomup aan de hand van een casus bij ROC ter Aa.

‘Wat in het vat zit, verzuurt niet’,  was de reactie die ik een paar keer terugkreeg als ik toch wel wat bezwaard de auteurs tussentijds informeerde over de stand van zaken en de onverhoopte vertragingen die af en toe weer opdoken. Ik vind het dan ook niet meer dan terecht dat ik vanaf deze plek al die auteurs oprecht bedank voor hun moeite, hun tijd, hun acceptatie van mijn kritische commentaren en uiteindelijk: hun geduld.
Benieuwd naar het boekje? Je kunt gratis een exemplaar bestellen als je een mailtje stuurt aan Wytske.van.hooijdonk@mxi.nl. Vermeld wel je adres! Je kunt de publicatie (binnenkort) ook downloaden van de Kennisnetwebsite. Ik hoor of lees wel wat je ervan vindt…

Ik kom terug van vakantie en ik vind ...

Als variant op het spelletje: 'Ik ga op reis en ik neem mee...'  maar even een verzameling van wat losse eindjes, die opvallen zo na afloop van een vakantie.

• Er is zo'n 5 biljoen euro verdampt tijdens mijn vakantie. Geloof me, er zijn vakanties waarin ik het niet uitgeef. Ik blijf het overigens altijd vreemd vinden dat men op die manier over geld praat. Geld verdampt niet, is niet eens vloeibaar. Wat er gebeurt, is dat mensen minder waarde toekennen aan allerlei zaken. Het probleem zit hem niet in het verdampen, het probleem zit hem in de situatie dat de vermeende waarde is gebruikt als onderpand (bijvoorbeeld overwaarde van je huis). Nu maar wachten tot het weer gaat regenen...
• Een hoop postmaster-berichten dat mijn vakantiemelding niet bezorgd konden worden bij een paar spam adressen, met name bij die van 'Hi, my name is Michael'. Kan iemand eens een emailbombardement organiseren voor het domein advertise-bz.net?
• Blijkbaar heeft LinkedIn de privacyregels wat aangepast. Als je dat niet expliciet aangeeft kunnen wat gegevens gebruikt worden in ad's. Het gaat niet om heel zware dingen, maar toch. Ik ben het eens met Richard van der Blom dat het beter was geweest als het een opt-in in plaats van opt-out zou zijn geweest. Als je het wil aanpassen: Settings > Account > Manage Social Advertising.
• Web-log gaat verhuizen. Dat wist ik al langer maar nu is dan de datum bekend waarop het allemaal moet gaan gebeuren: 23 augustus. Ik ben benieuwd wat het allemaal voor consequenties gaat hebben voor deze blog, de vorige transfer ging in elk geval niet zonder problemen. Hopelijk is na de verhuizing het iPad-probleem opgelost (web-log werkt nu niet goed onder Safari).
• Er is zowaar een hele discussie gaande over het al dan niet gescheiden lesgeven aan jongens en meisjes. Komt de genderdidactiek toch weer wat dichterbij, al heb ik wel wat bedenkingen tegen standaard gescheiden klassen zoals die in deze discussie naar voren komen. 
• Nicholas Carr gaat inmiddels een stapje verder sinds zijn boek 'Het ondiepe', over de invloed van internet op de hersenen. Hier gaat hij in een uitgebreid artikel in op het gevaar van ereaders voor het onderwijs (via onderwijsnieuwsdienst en www.ereaders.nl).
• En nog vele andere nuttige, interessante dingen die maar moeten wachten tot na mijn volgende vakantie...

Vakantie zonder internet

Zo, het zit er weer op. Twee weken vakantie op Sicilië, geheel zonder internet. En nee, geen afkickverschijnselen. Tot dit jaar nam ik altijd mijn laptop mee, al was het maar omdat ik tot voor kort een digitale camera had met een beperkte geheugenkaart. Internet was dan altijd makkelijk om wat leuks op te zoeken in de omgeving en bij te blijven met het nieuws. En natuurlijk toch even mail checken, meer vanwege het gevoel dat ze me eigenlijk niet zouden kunnen missen dan dat ik hunker denaar zakelijke vragen of mededelingen.
Dit jaar de laptop thuisgelaten. Ik heb immers een iPad en mijn fototoestel is inmiddels voorzien van een geheugenkaart waar meer dan 1000 foto's groot formaat op kwijt kunnen en dat is zelfs voor een actieve fotovakantie wat veel van het goede!
De villa bleek niet over Wifi te beschikken en dus bleef het gebruik van de iPad beperkt tot een competitie wie de hoogste score van de app Seven kon halen. Ik heb het moeten afleggen tegen de jeugd...
Tot mijn eigen verbazing heb ik internet helemaal niet gemist. Het belangrijkste nieuws kwam via sms toch wel tot ons (drama in Noorwegen) of was in een krantenkiosk uit de Italiaanse headlines wel af te lezen (kredietcrisis). Pas achteraf blijkt internet handig om het thuispubliek toch even mee te laten genieten van de uitbarstingen van de Etna op 30 juli en 5 augustus. Of om wat foto's te laten zien van een excusie op de lavavlakte van de uitbarsting van 2002-2003. Met de beelden van de recente uitbarsting nog op het netvlies maakt dat nog meer indruk...