Onderwijsdagen (3) - BYOD in het onderwijs

Tom Visscher - Hogeschool InHolland
Gerard Verwoolde - Hogeschool Utrecht

Veel onderwijsinstellingen gaan uit van Bring Your Own Device voor hun medewerkers.
Kernvraag is hoe die devices goed ingezet kunnen worden in het onderwijs.Tom was tot voor kort 'old school'. Hij liet studenten vooral foto's en later filmpjes maken in projecten. Dat moet zo eenvoudig mogelijk zijn.

Sinds kort is hij over naar BYOD met name iPhone en IPad, gekoppeld aan de SkyDrive. Punt is wel dat er veel verschillende formaten video's zijn. Twee springen er uit: WMV en MP4. Maar die werken niet op alle devices. Zo werkt WMV wel op een laptop maar niet op een iPad. Een standaard die op meerdere devices werkt is H.264-MP4.

Tom laat vervolgens zien hoe de video's op een Skydrive op verschillende devices werken. Samenwerken lukt dus prima op verschillende devices.

Gerard Verwoolde gaat in op de achtergronden van wat nodig is om mobiel te kunnen werken.

Om met BYOD te kunnen werken, is het nodig om aan een aantal randvoorwaarden te kunnen voldoen.
Veel van de voorzieningen gaan over de IP-netwerken, tot het koffieapparaat toe.
Wat mensen willen en verwachten: any time, any place, any where, always online, any device (BYOD, CYOD, COIT), And QoS, access to any authorized content.
Het aantal devices met een IP- adres neemt snel toe. Tot zelfs Philipslampen toe: die kun je dan met je iPad aansturen voor helderheid en kleur. Een overstap naar IPv6 is daarvoor noodzakelijk.

Beveiliging is een issue. Met Quarantainenet is een netwerk goed te beveiligen. Het gevaar zit meer in en het menselijk gedrag. Ook registraties van allerlei gegevens via internet geeft zicht op Big Brother scenarios. Gerard geeft een voorbeeld van de proef waarbij mensen een beloning krijgen als ze de spits mijden. Er worden dan veel gegevens geregistreerd (route, tijd, snelheid, uitstoot, etc).

De beschikbare bandbreedte is nog wel een uitdaging. Kern van het verhaal is, dat je niet zomaar zenders kunt bijhangen. Zenders kunnen elkaar storen. Goed inmeten is van belang!

Een probleem voor BYOD is wel dat de fiscus BYOD niet ondersteunt: in de meeste gevallen komt er een naheffing op de vergoeding. Daarmee wordt het verl te duur voor de instelling on BYOD te faciliteren.
Een ander aandachtspunt is het gezondheidsaspect. Er zijn risico's bij een zeeer intensief gebruik van mobieltjes. Er zijn aanwijzingen dat sommige mensen ook gevoleig zijn voor de straling van accesspoints. Wat in elk geval voorkomen moet worden is een asbestverhaal: dat pas na tientallen jaren het effect duidelijk wordt.

Met nog een leuke tip voor: een filmpje.

Ervaringen met BYOD (3): Mijn laptop op mijn iPad

Ik heb al vaker wat gemijmerd of ik nu echt blij moet zijn met een iPad. Het is nu eenmaal geen computer: veel dingen, die op een computer gemakkelijk zijn, lukken wat moeilijker of helemaal niet op een iPad.

In het kader van het BYOD-traject op mijn werk heb ik een nieuwe laptop aangeschaft en daar van alles op geïnstalleerd. Een van de programma's die ik nu op mijn laptop heb staan is Windows Live Mesh. Dat programma biedt de mogelijkheid om mappen te synchroniseren met mappen op je Skydrive (je krijgt er zelfs 5 Gb extra voor). Op die manier kun je dus vanuit verschillende werkplekken werken met diezelfde bestanden.
een andere mogelijkheid, die Mesh biedt is het koppelen van je computer aan een andere computer. Voorwaarde is wel dat Mesh op beide computers geïnstalleerd is.

Zoiets wilde ik ook wel voor mijn iPad: het makkelijke van de iPad combineren met de functionalireiten van een laptop of pc. Na een kleine zoektocht kwam ik uit bij LogMeIn. met een app op de iPad en een klein programma op de pc kun je op je iPad aan de slag.
(Dit bericht heb ik op mijn iPad geschreven maar dan in de blogger omgeving op mijn laptop.)

Het is wel wennen. Normaal gesproken begint elke nieuwe regel op mijn iPad automatisch met een hoofdletter. Dat gebeurt nu niet. Ik heb heel wat beginletters moeten corrigeren! Ook diakritische tekens gaan op de laptop manier, eerst een " en dan e geeft ë. Op een iPad houd je de e wat langer vast waarna een klein schermpje verschijnt en je kunt kiezen voor het juiste symbool. Het besturen van de muisaanwijzer gaat eigenlijk wat makkelijker dan normaal op een iPad, maar dat kan ook komen dat ik er inmiddels meer handigheid in heb.

Toch heb ik zo mijn bedenkingen. Hoe veilig is dit nu? Hoe weet ik nu dat er niet een een of andere poort naar de boze buitenwereld wordt geopend waardoor het voor buitenstaanders makkelijk wordt om op mijn laptop in te breken? Hoe weet ik nu dat het bedrijf achter LogMeIn dit niet op die manier gebruikt? Natuurlijk, in feite geldt hetzelfde voor mijn creditcard, mijn interbankieren en mijn Lastpass wachtwoordenkluis, maar toch. Hoe gaan anderen om met dit soort dingen?

Ervaringen met BYOD (2) Frustraties met ... ja wat eigenlijk?

Inmiddels weer een aantal stappen verder in mijn BYOD-ervaringen. De meeste dingen gaan simpel, Office 2010 (krijg je automatisch bij Office 365) draait als een zonnetje. Waar het ook om begonnen was: Office 365 zelf, dat krijg ik niet goed geconfigureerd. Maar daar heb ik weinig last van omdat ik verder alles met Office zelf afkan.

Kortom...

Onderweg en op plekken zonder internet werk ik met een dongel om op internet te kunnen. Wat mail wegwerken, even iets opzoeken, het kleine werk. Niets bijzonders. Aan een limiet van 500 MB had ik tot dusver meer dan genoeg.
Toen ik deze week mijn verbruikt checkte, schrok me het apezuur: 4 Gb up en 4 Gb down. Op één dag. Wat heb ik gedaan dat er een hoeveelheid data door de ether is gegaan die overeen komt 60 uur muziek up- en weer downloaden. Genoeg voor een gigantisch ACTA-strafblad, ware het niet, dat ik helemaal niet weet wat ik gedaan heb om dat verbruik voor elkaar te krijgen. Dat gaat een behoorlijke rekening opleveren.
Ik ben behoorlijk gefrusteerd maar ik weet niet door wat...

Ervaringen met BYOD (1): Frustraties over Windows 7

Ook mijn werkgever gaat aan de slag met Bring your own device en werken in 'the cloud' (Office 365). Het BYOD-traject houdt in, dat een medewerker een zekere vergoeding krijgt en daar vervolgens zelf een laptop voor aanschaft (tablets worden vooralsnog niet meegenomen, is het dan ook nog BYOD?). Er valt voor een werkgever wel het een en ander uit te zoeken en dus is er een pilot georganiseerd waar ik voor heb aangemeld. In een paar berichten mijn persoonlijke ervaringen.

Inmiddels heb ik een mooie Samsung 700Z5A gekocht. Dat had te maken met de kwaliteit (hoogste waardering bij de Consumentenbond), maar ook met de lange werkingsduur van de accu, de robuustheid van het ding, het redelijk beperkte gewicht hebben een rol gespeeld (ik zit veel in de trein te werken).

Het goed geïnstalleerd krijgen, heeft me heel wat hoofdbrekens gekost. Wat ging er mis?
Standaard worden bestanden opgeslagen in een map op de C-schijf onder de gebruikersnaam. Ik wil die bestanden op de D-schijf hebben. Nu kun je systeemmappen wel op de D-schijf krijgen: klik met de rechtermuisknop op de naam van een map (Mijn Documenten, Mijn Afbeeldingen, etc), zoek in het menu het tabblad Locatie en verbind de map met een andere map. En daar zit hem de kneep: je koppelt de map aan een andere map, daarna worden de bestanden verplaatst naar die nieuwe map en wordt de oude map verwijderd. Dus je moet er eerst voor zorgen, dat op de D-schijf een map klaar staat.
Dit kostte wat moeite, maar dat ging redelijk goed. Het probleem komt nog...

Eén van de zaken, waar we aandacht aan willen besteden, is de beveiliging van de gegevens. Mocht er een device gestolen worden, moet het niet zo zijn dat de gegevens van klanten op straat komen te liggen. Met Windows 7 Ultimate heb je met BitLocker de mogelijkheid om de gegevens op een schijf te encrypten. Dat ging makkelijk en tijdens het werken merk je er niets van.
Maar na het opnieuw opstarten gaat er wel wat mis. Omdat de map 'Bureaublad' ook op de D-schijf staat en die schijf eerst met een wachtwoord ontsloten moet worden, krijg je meteen een reeks foutmeldingen: er is geen Bureaublad. Dus bedacht ik me dat het slimmer was, de map 'Bureaublad' gewoon op de C-schijf te laten staan, waarom ook niet. En dus weer de locatie van de desbetreffende map aangepast. Maar daarbij vergat ik een nieuwe map 'Bureaublad' aan te maken in de map van mijn gebruikersnaam om vervolgens de map daaraan te koppelen. In plaats daarvan klikte ik de bovenliggende map met mijn gebruikersnaam aan vanuit het idee: verplaats de map weer naar deze map. Vanaf dat moment was de gebruikersnaam-map meteen ook de Bureaubladmap. Stommigheidje, maar ja. Maar erg vervelend, want nu staan er allerlei onzindingen op je bureaublad.
Maar dan is er geen enkele mogelijkheid om dat te herstellen! Ik heb van alles geprobeerd, de puinhoop werd alleen maar groter. Lekker begin...

Uiteindelijk heb ik een herstelpunt terug gezet met als consequentie, dat de hele installatie van Office 365 opnieuw moest...

Ik hoop dat mijn volgende berichten wat meer gaan over wat er allemaal allemaal kan in plaats van wat er allemaal mis kan gaan...

Backcasting biedt nieuwe inzichten over 'Bring your own device'

Backcasting is een techniek die je in brainstormsessies kunt gebruiken om inzicht te krijgen in een mogelijke toekomst of om stappen inzichtelijk te krijgen om een zekere toekomst te kunnen realiseren.
Ik heb er voor de laatste twee berichten over Bring your own device ook gebruik van gemaakt. (Aan die berichten wordt nog geschaafd, die verschijnen binnenkort bij Kennisnet als vervolg op deel 1, deel 2 en deel 3.)

Als je je eens voorstelt hoe het onderwijs er over een paar jaar uit kan zien als je gebruik zou maken van alle mogelijkheden van Bring Your Own Device. Het beschrijven van die situatie valt nog wel mee, als je uitgaat van dingen die nu nieuw zijn maar over een paar jaar als vanzelfsprekend toegepast worden. Videoconferencing, augmented reality, gebruik van rich media, QR-codes, je mobiel als stemkastje, betalen met je mobiel, dat soort zaken. Echt nieuwe dingen zijn lastig zomaar even te bedenken: voel je vrij om de lijst aan te vullen.

Gaat het alleen maar over onderwijs? Natuurlijk niet.
Een belangrijke oorzaak van de weerstand tegen ICT in het onderwijs komt voort uit het feit dat het vaak werk met zich meebrengt voor de docent zonder dat hij er zelf profijt van heeft. Het gaat dan niet zozeer over toepassingen in het onderwijs maar over toepassingen in de onderwijsorganisatie. Denk aan presentieregistratie, documentatie van begeleiding, resultatenbeheer, enzovoorts. Er is in de afgelopen jaren een steeds grotere administratieve taak bij docenten en leerkrachten terecht gekomen, mede door het feit dat ICT de mogelijkheid biedt om meer te registreren. Een individuele docent schiet niet zo veel op met het registreren van absenties of begeleidingsgesprekken in een applicatie. Als hij het belangrijk acht, heeft hij aan een schriftje of klassenboek voldoende. Vaak heeft hij bovendien op het moment zelf niet de beschikking over een pc, in elk geval moet hij ook weer inloggen, werkt de applicatie net weer anders dan voor hem duidelijk is, moet er nog allerlei andere onzin 'verplicht' worden ingevoerd, enzovoorts. En dat alles is voor hemzelf niet interessant, het moet nu eenmaal 'van de inspectie' of 'van het management'.
Natuurlijk kun je naar voren brengen dat dat nu eenmaal bij de taak van een docent hoort, ik vind dat te kort door de bocht. In de praktijk gaat het dan ook om complexe implementatietrajecten.
Het is leuk om er vanuit de mogelijkheden van BYOD eens te fantaseren over dit soort zaken.
Een volledig geautomatiseerde presentatieregistratie, bijvoorbeeld, als een leerling met een mobiel een klaslokaal binnenloopt. Op zich geen nieuw idee, maar toch. Een begeleidingsgesprek gewoon opnemen met een voicerecorder, die het vervolgens in tekst omzet en opslaat in het leerlingdossier. Lijkt me handig! Ook hier zouden nog veel dingen aan toegevoegd kunnen worden.

En verder? Er is momenteel veel te doen over de nadelen van het gebruik van mobieltjes in het onderwijs. Dat moet toch te ondervangen zijn? Mobieltjes worden automatisch geblokkeerd als een leerling de klas binnenloopt zodat ze tijdens een les geen sms'jes, tweets of andere signalen van buiten af kunnen ontvangen. Het registreren van de herkomst van het internetverkeer, zodat eventuele pesterijen kunnen worden getraceerd (kan volgens mij al lang, maar misschien veel handiger?).

Er gaat ongetwijfeld nog heel wat water door de Rijn voor het allemaal mogelijk is. Wat zou het, het is leuk om over dingen te fantaseren, het wordt per slot van rekening lente in het onderwijs?

Bring your own device? Of toch niet?

De derde blogpost over Bring your own device was een zware bevalling. Dat had een paar redenen. De eerste reden was het gevoel dat het nog te weinig over BYOD ging. De meeste voorbeelden, die we  beschreven in het tweede bericht, gingen over door school aangeschafte iPads. Wilfed Rubens constateerde dat ook al in de reactie die hij gaf op zijn eigen blog. De  tweede reden was het grote aantal aspecten en randvoorwaarden die met het goed organiseren van BYOD gepaard gaat. Probeer dat maar eens samen te vatten zonder er een droge opsomming van te maken!

Over 'al dan niet BYOD' hebben we het achter de schermen ook gehad. Een aantal mensen, met wie ik in dit kader gesproken heb, vond de manier waarop een leerling over een educatief ondersteunend apparaat kan beschikken niet zo heel erg relevant. Het ging hen meer om wat ze er in het onderwijs mee kunnen doen. Bovendien: in het PO en VO hebben scholen nauwelijks mogelijkheden om leerlingen te verplichten een dergelijk apparaat aan te laten schaffen en mee te laten brengen. Daar speelt het daadwerkelijk zelf meebrengen van je eigen apparaat dus veel minder.

Naar mijn idee komt daar nog iets bij: voor een aantal van de randvoorwaarden maakt het niet zo gek veel uit of de apparaten worden meegebracht of door de school zijn aangeschaft. Neem nu de onderwijsvisie: het gaat er om wat je er mee wilt bereiken in je onderwijs in termen van de kwaliteit van het leren. Evenmin  maakt het voor de professionalisering iets uit of het gaat om een zelf aangeschaft of een gekregen apparaat. Ook de technische vraagstukken komen in beide situaties voor een belangrijk deel overeen. Een draadloos netwerk met een behoorlijke capaciteit zullen scholen in beide gevallen moeten hebben. En de beveiliging? Dit speelt voor de apparaten die door docenten gebruikt worden, minder voor de leerlingapparaten. Zie daarvoor een eerder bericht.
Op een aantal vlakken ontstaan verschillen en zullen er keuzes gemaakt moeten worden: op welke manier wil je er voor zorgen dat iedereen over de goede applicaties kan beschikken? Bij aangeschafte apparaten kun je dat op een standaardmanier regelen, bij BYOD ligt dat een stuk moeilijker. En bied je bij BYOD een bepaalde vorm van ondersteuning of laat je dat aan de gebruiker over? Dat soort zaken.

De essentie van BYOD voor bijvoorbeeld bedrijven is dat medewerkers zelf een keuze kunnen maken voor een apparaat en de programma's waarmee ze willen werken. De filosofie daarachter is, dat die medewerkers meer tevreden zijn over dat apparaat en de apps en daardoor wellicht productiever kunnen zijn (naar mijn idee nog niet aangetoond of onderzocht). Of het goedkoper wordt voor bedrijven is nog maar de vraag. Een bedrijfsapparaat voor een medewerker is een (fiscaal aftrekbare) kostenpost voor een bedrijf. Als die medewerker in plaats daarvan een vergoeding krijgt om daar zelf iets voor te kopen, moet die werknemer daar in veel gevallen belasting betalen over die vergoeding en moet dus een hogere brutovergoeding krijgen om het apparaat te kunnen aanschaffen.
In het onderwijs (voor de leerlingen) ligt dat anders. Zoals al gezegd, een verplichte aanschaf voor de leerlingen zit er niet zomaar in. Waar het in het onderwijs vooral om draait is het feit dat steeds meer leerlingen een mobieltje meebrengen. Als je er eenmaal van uit kunt gaan dat de meeste leerlingen wel zo'n apparaat hebben, kun je er in het onderwijs gebruik van gaan maken.
In de tussentijd zal het dus gaan om 'BYOD' tussen aanhalingstekens...

Niek zoekt verder naar Bring Your Own Device

Vandaag is de tweede post gepubliceerd over de zoektocht van schoolleider Niek naar de mogelijkheden van BYOD. Deze keer gaat vooral om het opdoen van inspiratie: wat zijn de mogelijkheden van het gebruik van verschillende devices in het onderwijs? Die inspiratie moet leiden tot een visie op het gebruik van BYOD.

We hebben er bewust voor gekozen in het verhaal geen visie te formuleren al is het nog niet zo simpel. In plaats daarvan hebben we zelf een definitie samengesteld, die een handreiking biedt om dat toch zelf te doen: een visie is een inspirerend, ambitieus en collectief gedragen beeld van de toekomst.

Een visie formuleren op onderwijs of op het gebruik van ICT in het onderwijs is iets dat elke school zelf moet doen. Het is immers belangrijk dat zoveel mogelijk betrokkenen daar een inbreng bij kunnen hebben. Bovendien hopen we op die manier op reacties van mensen in de vorm van een visie die zij zelf hebben of die door de school wordt gehanteerd.

In het bericht wordt heel even gesproken over een brainstorm. Dat hebben we ook niet verder uitgewerkt al zijn er heel veel verschillende manier om daar mee aan de slag te gaan. Ik heb zelf nog nagedacht over hoe ik dat in de praktijk zou hebben aangepakt.
Je kunt denken aan scenario's (een matrix met vier velden: wat als we wel of juist niet met BYOD aan de slag gaan, wat als we er echt van uitgaan dat ze het zelf meebrengen of wanneer de school voor de apparaten zorgt?).

Wel BYOD
Geen BYOD
	School zorgt voor apparatuur	Leerling zorgt voor apparatuur

Of werken met 'backcasting', vanuit een zekere toekomst terugwerken om de stappen die gezet moeten worden in beeld te krijgen. Dat kan een uitwerking zijn van een visie naar een concreet plan.
Of ...

Wat me verder in onze eigen zoektocht steeds meer opvalt, is iets, dat je zou kunnen vatten onder technologisch optimisme. Er zijn veel dingen, waar aan gedacht moet worden, wat geregeld moet worden. Veel van de zaken, die nu nog als probleem worden gezien (bijvoorbeeld ontbreken van wifi, kosten van de devices, verschillende operating systems op de systemen, noem maar op), gaan opgelost worden. Sterker nog, veel van de oplossingen zijn er al, alleen nog niet breed beschikbaar. Het is dan ook belangrijk om je te realiseren dat het nu vaak om tussenoplossingen gaat. Gaan we nog een leuke post van maken...

ICT als sleutel voor beter onderwijs

Soms lijkt het alsof allerlei zaken in een keer op zijn plek vallen, als puzzelstukken in elkaar passen. Allemaal toeval, maar toch. Vorige week heb ik gewerkt aan enkele blogberichten over 'bring your own device'. Kern van de boodschap in die berichten is: het gebeurt hoe dan ook, zorg dat het je niet overkomt!
Maar even een goede visie formuleren valt niet mee. Als je eigen denken dan wordt ondersteund met een mooi artikel, lijkt dat toeval.

Een paar keer per jaar valt bij mij Onderwijsinnovatie op de mat, het gratis kwartaaltijdschrift van de Open Universiteit. Dit keer een artikel van Rob Martens waarin hij betoogt waarom ICT de sleutel is voor beter onderwijs. Het artikel is bedoeld als een aanvullende betoog opzijn bijdrage aan de 'Avond van het onderwijs' (zie Uitzending gemist, vanaf 32:00 minuten) van de NTR van een tijd geleden.

In hert artikel beschrijft Martens de huidige ICT-revolutie die er op neer komt dat binnenkort alle informatie beschikbaar is voor iedereen met kenmerkende ontwikkelingen als social media, 'prosuming', cloud computing, geavanceerde zoektechnologieën, mobiele technologie en gebaseerd op multimedia en hypertekst. Waar het een paar jaar geleden nog lastig was dit allemaal te laten zien, lukt dat nu eenvoudig met zoiets als een iPad.
Waar het onderwijs de afgelopen jaren nog behoorlijk conservatief was, zal het gebruik van tablets onontkoombaar zijn. (Wat dat betreft een behoorlijke ondersteuning voor 'de zoektocht van Niek').

Martens ziet door zijn oogharen drie revolutionaire veranderingen.

1. Meer persoonlijke vrijheid bij het leren met nieuwsgierigheid als belangrijkste drijfveer. 
2. Verbetering van samenwerking met anderen over de grenzen van de school heen
3. Zelfsturend materiaal, ondersteund door een elo.

En natuurlijk, als ICT de sleutel is voor beter onderwijs, is de  docent degene die hem moet omdraaien.

De discussie op de Avond van het onderwijs laat duidelijk zien, dat er vorderingen worden gemaakt maar dat er ook nog een wereld te winnen is. In de discussie daar werden allerlei (naar mijn idee met name door de tegenstanders van de stelling) argumenten door elkaar gegooid of als veel te zwart-wit geponeerd.

Wat dat betreft kan ik het van harte eens zijn de roep om 'Lente in het onderwijs' van Marcel Kesselring! 

Bring your own device - de zoektocht van Niek

In de regel schrijf ik niet over de opdrachten die ik bij klanten uitvoer. Soms komt het echter goed uit dat ik er over schrijf en dan maak ik graag van de gelegenheid gebruik.
Twee weken geleden ben ik (naar aanleiding van een eerder bericht) benaderd door Kennisnet of ik er iets voelde mee te werken aan enkele blogberichten over Bring Your Own Device (BYOD) in het onderwijs. Nu vind ik mijn werk erg leuk, maar soms is het nog leuker. In een opdracht als dit ga je in gesprek met allerlei mensen, ga eens kijken op locatie en leer je ontzettend veel in een heel korte tijd. Samen met Erwin Bomas van Kennisnet ben ik aan de slag gegaan.

We hebben gekozen voor een vorm waarin we achtergrondinformatie koppelen aan de zoektocht van Niek, een schoolleider die geconfronteerd wordt met een situatie waarin een verbod op mobieltjes ineens niet zo vanzelfsprekend meer is. Het eerste bericht staat nu online: van onbewust onbekwaam naar bewust onbekwaam.
We willen in een paar berichten aandacht besteden aan de visie, randvoorwaarden en de ontwikkelingen. Het is vooral bedoel om informatie op een rijtje te zetten die mensen aan het denken zet en wat handreikingen geeft. Wat we beslist niet willen is een kant en klare oplossing presenteren: die is er gewoon niet. Daarom nodigen we ook iedereen uit om te reageren, voorbeelden te geven waarin dingen werken en vooral ook, wat je niet moet doen!

Toen ik er mee aan de slag ging, was ik van plan om de berichten (met toestemming van Kennisnet, net zo netjes om het even te vragen) hier ook te plaatsen. Ik bedacht me vervolgens, dat dat weinig zin heeft. Maar de zoektocht van Niek heeft ook veel parallellen met de zoektocht die wij ook doormaken. Een paar leermomenten:

• Veel voorbeelden van gebruik van BYOD heeft te maken met het gebruik van door de school aangeschafte iPads of zo. Dat is natuurlijk niet echt BYOD. We nemen dat maar mee omdat dat waarschijnlijk ook een overgangssituatie is. Uiteindelijk zullen de meeste leerlingen een apparaat hebben waarmee het onderwijs goed te ondersteunen is.
  We hebben vervolgens geprobeerd een 2x2-matrix te maken. Links zet je dan: Door school geregeld en daarboven BYOD, maar wat zet je nu onderaan? Geen visie, wel visie? Dat leek eerst aantrekkelijk, maar op een bepaald moment realiseerden we ons dat het expliciet verbieden van mobieltjes en dergelijke, best uit een duidelijke visie kan voortkomen.
  We hebben nog wat andere aspecten geprobeerd als 'reactief' en 'proactief', of 'uitgaan van belemmeringen' en 'uitgaan van kansen', maar daarmee kregen we de matrix niet goed gevuld. We hebben het vervolgens maar losgelaten. Als iemand een idee heeft?
• Bring your own device lijkt heel nieuw. Maar de trend is al eerder in gang gezet (en dan bedoel ik niet het feit dat mensen koffieapparaten meebrengen naar school om de automatenkoffie te ontlopen). Het begon al met de komst van thuiscomputers en zeker toen er allerlei pc-privé projecten kwamen. In feite 'use your own device'. Door allerlei ontwikkelingen zijn die apparaten steeds kleiner en mobieler geworden en kon men ze mee gaan nemen. Niets nieuws onder de zon, dus.
• Misschien nog even iets over protocollen rond internet- en mobieltjesgebruik. Ik zie en lees veel berichten van mensen, die er op zijn minst wat bedenkingen hebben bij de vorm. Bijvoorbeeld Karin Winters, die weer verwijst naar (een prima bericht van) Willem Karssenberg en Wilfred Rubens. Ook Frank van Hout geeft zijn beeld bij een protocol.
  Naar mijn idee is de essentie dat een dergelijk protocol niet moet zijn bedoeld als een inperking van de mogelijkheden maar vooral als een bewustwording van bepaalde risico's. Zeg maar: een hulpmiddel om mensen mediawijs te maken. Volgens mij past dat prima bij wat al die anderen daar over gezegd en geschreven hebben... 

Er is nog een hoop meer te vertellen, daar kom ik samen met Niek later nog wel op terug...

BYOD volgens het boekje

BYOD is een 'hot item'. Ik heb er al eerder aandacht aan besteed naar aanleiding van een (korte) presentatie op de Dag van de Verbindingen. Kern van dat betoog was, dat een onderwijsinstelling niet te vergelijken is met andere organisaties, zowel vanwege de omvang als vanwege de complexiteit.
Dat is geen pleidooi om BYOD in het onderwijs maar tegen te gaan. (Nog even los van het feit dat het een fenomeen is, dat zich niet laat tegenhouden. Docenten én studenten beschikken gewoon over allerlei apparaten en die willen ze graag gebruiken.)
Natuurlijk zijn er allerlei didactische en organisatorische beren op de weg te bedenken. Gelukkig zijn er ook mensen zoals Lisa Nielsen die die argumenten met prima tegenargumenten kunnen weerleggen. Lees vooral haar '7 myths about BYOD debunked' (via Anneth Smit).

Maar toch. Het invoeren van BYOD is nu ook weer niet iets, dat je als onderwijsorganisatie moet overkomen. Het is van belang om goed na te denken over de het aanschafbeleid, de ondersteuning die geboden wordt aan de gebruikers en met name aan de beveiliging! Tijdens een mini-symposium over BYOD werd daar uitvoerig bij stil gestaan. Onderstaand fimpje werd toen getoond als aansprekend voorbeeld hoe makkelijk het is om met een verloren apparaat in te breken in iemands accounts...


(Bron: M&I/Partners)

Bring your own device op de dag van de verbindingen

Op 9 september werd op het Drijvend Paviljoen in Rotterdam de Dag van de Verbindingen georganiseerd door Connect-it Telecom.
Natuurlijk moet je als organisator de kans krijgen jezelf en je product te promoten, maar eerlijk gezegd waren die productpresentaties toch wat minder interessant dan de verhalen van Frank Thuss (HAN) en Fons 'See_Genius' van den Berg. Frank ging vooral in op allerlei praktijkvoorbeelden hoe allerlei devices kunnen bijdragen aan mobile learning. Fons ging vooral in op de noodzaak om onderwijs te laten aansluiten bij de belevingswereld van de kinderen van nu. 'Onderwijs is de enige bedrijfstak waar de inzet van technologie ter discussie wordt gesteld'!
De presentaties staan binnenkort op de website.

 Ik was gevraagd om wat te vertellen over BYOD in het onderwijs. Ik had me niet zozeer op de inhoud gericht, daarvoor waren Frank en Fons gevraagd. Opvallend was wel dat op een inspiratiedag voor BYOD ik met mijn eigen iPad aankwam, die vervolgens niet aangesloten kon worden om de presentatie te geven. Nu betekent BYOD ook BYOA (Bring your own applications): ik was er op voorbereid dat het bestand op een laptop moest worden geïnstalleerd en had de Prezi, die ik had  gemaakt al gedownload en op een stick gezet. De technicus trok wit weg om de neus toen ik aangaf dat ik iets anders had dan een PowerPoint. Uiteindelijk bleek het allemaal wel te werken, met dank aan al die standaarden die het uitwisselen van bestanden op verschillende devices mogelijk maken...

BYOD Onderwijs on Prezi

Omdat het maar een heel korte presentatie was, had ik me beperkt tot een aantal stellingen, die in het World Café verder gebruikt konden worden tegen de achtergrond van het feit dat  onderwijsinstellingen erg complexe organisatie zijn als het gaat om informatievoorzieningen, zoals bijvoorbeeld BYOD.

• BYOD
  Ontwikkelingen gaan harder dan onderwijsinstellingen ze kunnen volgen, het management kan echter denken dat er een kostenbesparing achter zit.
  Stelling 1 (ontleend aan Pim Fortuyn, die ooit riep, dat scholen die computers de deur uit moesten gooien omdat leerlingen dat zelf thuis wel konden leren)
  Computers de deur uit, laat ze het zelf maar meebrengen 
• BYOD = BYOA (bring your own applications)
  Docenten zien hun kans schoon om van die standaardapplicaties af te komen:
  Standaardapplicaties de deur uit, ik bepaal zelf wel wat ik wil gebruiken
• BYOD = BYOA = BYOP (bring your own problems)
  Er wordt gedacht, dat het beheer minder wordt maar dat zou wel eens kunnen tegenvallen: juist de variatie aan devices levert veel meer ondersteuningsvragen op. Bovendien wordt het een stuk lastiger om met allerlei verschillende devices en applicaties gegevens ook goed te beveiligen. beheerders reageren dan ook vaak minder enthousiast.
  Al die verschillende devices de deur uit, dan kunnen we zorgen voor een goed beheerde en veilige informatievoorziening 

Natuurlijk ligt de waarheid in het midden. Ik had een mooi schema bedacht om tijdens het world café al discussierend met de deelnemers in te vullen. Dat liep wat anders. vandaar hier alsnog het schema, dat ik in gedachten had...

BYOD is onontkoombaar

Nog niet zo gek lang geleden kwam ik voor het eerst de term 'BYOD' tegen. En vanaf dat moment dook het Ineens dook overal op. Nieuwsgierig geworden zocht ik eens op waar het voor stond: 'Bring Your Own Device'. Ik dacht nog: is dat alles? Moet daar weer zo nodig een nieuw acroniem voor bedacht worden? Maar goed, ik heb wel vaker last van enige naïviteit...
Op 21 juni organiseerde mijn werkgever in het (reeds bekende) Instituut voor Beeld en Geluid een minisymposium rond het thema 'Bring Your Own Device'. Ik enkele presentaties werd een aantal aspecten rondom het thema toegelicht.
Urs Keller maakte duidelijk, dat BYOD eigenlijk van alle tijden is. Veel medewerkers brachten toch een eigen koffiezetapparaat mee naar het werk? Zijn stelling was: "Byod is onontkoombaar" en onderbouwde dat met een aantal ontwikkelingen. Zo is er sprake van een verregaande consumentering van IT apparatuur. Moest je vroeger voor geavanceerde apparatuur echt op je werkplek zijn, inmiddels staat er thuis vaak nieuwere apparatuur met meer mogelijkheden en meer power dan op het werk. En dus wordt een deel van die (mobiele) apparatuur meegebracht naar het werk. Daarnaast speelt ook het nieuwe werken een rol. Privé en zakelijk lopen meer en meer door elkaar (wie kijkt er thuis principieel niet naar zijn zakelijke email?). De draadloze toegang die vrijwel overal beschikbaar is, versterkt dat fenomeen.
Hoe profiteer je nu van die ontwikkelingen? Mensen werken het best met een apparaat dat bij hen past. Mensen kunnen met eigen apparaten vaak beter overweg. de productiviteit zou dus wel eens kunnen stijgen door BYOD. Nieuwe medewerkers (digital natives) verwachten het van hun werkgever, wordt het gezien als een vorm van secundaire arbeidsvoorwaarde. Het komt regelmatig voor dat een nieuwe werknemer het sim-kaartje uit de nieuwe telefoon haalt en het in zijn eigen meegebrachte mobieltje stopt...
Consequentie van BYOD is in elk geval dat het beheer toeneemt. Dat is jammer van allerlei ontwikkelingen die het mogelijk hebben gemaakt dat pc's en randapparatuur door standaardisatie en wat slimme software op afstand mogelijk werd gemaakt. In elk geval neemt het aantal operating systems toe. Op mobiele apparaten zijn er al 7 verschillende operating systems mogelijk. Het idee dat BYOD het beheer goedkoper maakt omdat de gebruiker zijn eigen apparaat beheert, gaat mooi niet op.
het blijkt lang niet altijd simpel te zijn om toegang te krijgen tot allerlei applicaties bestanden. Ook beveiliging is een belangrijk issue, met name de vertrouwelijkheid van gegevens die op het eigen apparaat staan. Apparaten kun je verliezen, ze kunnen gestolen worden. Er is daarom een risicoanalyse nodig om te bepalen welke gegevens beschikbaar mogen zijn op mobiele apparaten.
Er zijn wel technische en organisatorische maatregelen te bedenken, maar die zijn zeker niet zaligmakend. Allerlei zaken als wachtwoorden, tokens, remote wipe of het gebruik van multiplatform applicaties beschermen de organisatie niet tegen stommiteiten van een medewerker...
Een organisatie zal ook moeten gaan nadenken over het eigenaarschap. Wat nu als een medewerker alleen een simkaart 'van de baas' wil en niet het apparaat. Dat zou je kunnen oplossen door een vergoeding te verstrekken in plaats van het apparaat. Kan die werknemer iets kopen dat hem bevalt. Helaas werkt de Belastingdienst niet erg mee. dergelijke vergoedingen worden namelijk belast.
The-Vihn Nguyen ging verder in op de applicaties. BYOD betekent immers ook in veel gevallen: BYOA (bring your own applications). Een apparaat blijft maar een apparaat, maar het gaat om de app zoals dat op Sesamstraat al te zien was. (Noot: de kreet 'There's an app for that' is door Apple geregistreerd als een handelsmerk!)
Vraag bij BYOA: Kun je nog steeds tot de dezelfde resultaten komen als iedereen werkt met eigen apps?
Een organisatie kan (een combinatie van) verschillende strategieën hanteren om hier mee om te gaan. Niet alle strategieën zijn overigens waterdicht!

• Je kunt sturen op output, bijvoorbeeld .doc voor documenten. Probleem is wel dat wanneer men samenwerkt aan documenten met verschillende programma's er gegevens verloren kunnen gaan omdat de verschillende applicaties verschillende functionaliteit al dan niet ondersteunen. Een .doc document verliest een aantal kenmerken bij het bewerken op een iPad.
• Gebruik van open standaarden. Die zijn helaas niet altijd even open of echt gestandaadiseerd.
• Het gebruik van multiplatform software is geschikt om bestanden tussen verschillende apparaten uit te wisselen: Denk aan Dropbox. De leverancier is er dan verantwoordelijk voor de functionaliteiten om met verschillende bestanden te kunnen werken.
• Werken met Remote desktopsoftware (citrix). Op je mobiele apparaat kun je dan werken met de applicaties die eigenlijk op je desktop staan. Dat betekent wel dat je altijd toegang moet kunnen hebben tot internet. Verder zijn veel applicaties gericht op gebruik van een muis. Die software werkt lastig op een iPad!

Als organisatie zul je hier dus goed over moeten nadenken.
Een ander vraagstuk gaat over 'Make or buy'. Maatwerkapplicaties laten maken voor het eigen bedrijf is flexibel maar duur. daarbij moet je ook rekening houden met de verschillen operating systems!
Daarnaast is er veel aanbod dat goedkoop beschikbaar en het vergt weinig onderhoud. Vraag is dan well of er voldoende fit is met wat je wilt als bedrijf.
Nguyen gaf nog aan de toehoorders mee, dat hij eerder ruimte zou geven aan medewerkers om met BYOD-apparatuur aan de slag te gaan dan dat hij het zou 'verbieden'. Medewerkers worden gewoon een stuk creatiever.
Tonny Lievers van het SSC van de gemeente Enschede ging in op de consequenties van BYOD op het beheer. Met een dosis droge humor liet Lievers de praktijk van BYOD zien.
Vroeger was een eindgebruiker nog blij met de dienst ICT. Inmiddels is het gras thuis veel groener. "Waarom kunnen jullie er niet voor zorgen dat het op het werk ook niet kan?" Medewerkers verwachten gewoon dat wat thuis werkt op het werk ook werkt. Ook de organisatie heeft er hoge verwachtingen bij. Er worden dan ook alvast wat besparingen ingecalculeerd... En dat is precies waar Lievers zich zorgen over maakt. Hij voorziet dat het beheer alleen maar zal toenemen. Met name als het gaat over niet-compatibele applicaties of bestandsformaten, technische problemen om aansluiting te vinden bij de interne bestanden en databases, apparaten die kwijt of kapot zijn.
Een traditionele ondersteuningsorganisatie zou dan ook het liefst uitgaan van het motto: "Je kunt kiezen voor een standaardproduct met ondersteuning of doe het met een eigen ding maar val je helpdesk dan niet lastig".
Er hangen ook nog wat andere vraagstukken aan vast waarvan hij vond dat de organisatie en niet de IT-dienst druk over zou moeten maken. Hoe ga je bijvoorbeeld om met archivering en en met name de opruimplicht van gegevens, documenten, bestanden? Hoe zit het met de beveiliging als mensen DropBox werken. Denk aan de Patriotact in Amerika waar alle bestanden doorgelicht kunnen worden. "En hebben mensen zich al eens afgevraagd hoe het komt dat die reclames bij Google precies bij hen passen?"
Binnenkort verschijnt naar aanleiding van dit minisymposium een publicatie over BYOD. Die kun je alvast per e-mail bestellen.