Wie bedenkt zoiets als eHerkenning?

Ik heb (vroeger) altijd gedacht dat ICT bedoeld was om het mensen makkelijk te maken. Ik heb (vroeger) maar tussen haakjes gezet, omdat ik steeds meer voorbeelden tegenkom, waarbij ik met weemoed terugdenk aan mijn jeugdige illusies. Neem nou eHerkenning...

Natuurlijk, je moet het Steve Jobs nageven, hij snapte het concept van intuïtiviteit in de ICT. Maar Steve Jobs is waarschijnlijk niet te vergelijken met de bedenkers van de eHerkenning-oplossingen. Ik krijg bij die mensen een beeld van nerdige mannen die met bloeddoorlopen ogen en een gemene grijns op hun gezicht bedenken hoe ze het onschuldige ZZP-ers met een rood kapje op en een bosje bloemen in de hand zo moeilijk mogelijk maken om bij het huisje van oma te komen...

Ik help in mijn vrije tijd enkele ZZP-ers in de jeugdzorg die, met het oog op de komende transitie in de jeugdzorg, proberen een voet tussen de deur te krijgen bij de gemeentes. "Sluit je aan bij Tendernet", was zo'n beetje het maximale aan advies dat ze uit een positief meedenkende ambtenaar konden krijgen.
Ok, laat ik dat dan maar eens doen, dacht één van die onschuldige ZZP-ers nog... Haar psychische gemoedstoestand was toch wat anders toen ik haar enkele uren later in haar keuken achter een laptop aantrof. En de mijne ook, nog een hele tijd later.

TenderNed ("Eenvoudig, snel en efficiënt volledig digitaal aanbesteden", het staat er echt!) is een marktplaats van vraag en aanbod. Overheden publiceren hier hun vraag, aanbieders kunnen daar dan op inschrijven. Maar dat moet dan wel via eHerkenning, zeg maar de DigId voor bedrijven.
eHerkenning is een dienst, die door verschillende bedrijven wordt aangeboden. Je moet dus bij één van die bedrijven een account aanvragen om bij Tenderned terecht te kunnen. Die eHerkenning kan op verschillende (beveiligings-)niveaus worden aangevraagd: E1, E2, E2+ (??) E3 en E4. Dat is voor een gemiddelde ZZP'er in de zorg zonder veel ICT-ervaring niet vanzelfsprekend helder.

Een reconstructie van een proces van een ZZP-er om 'eenvoudig, snel en efficiënt' je aan te melden bij Tendernet.

• Stap 1 Maak een account aan bij Tendernet
  Dat kan onze ZZP'er nog op de 'gewone' manier, registratieformulier invullen met een inlognaam en wachtwoord. Mooi. Nu de bedrijfsgegevens invullen. Oeps...
• Stap 2 .Om je gegevens in te vullen, moet je je alsnog aanmelden via eHerkenning. Roodkapje kijkt me vragend aan: eHerkenning? Wat is dat??? Je kunt op TenderNed een aanbieder uit een lijstje selecteren. Als je dan op Volgende klikt, kom je ineens op een andere website met een inlogscherm. Onze ZZP'er denkt: Net een account op TenderNed aangemaakt, maar waarom werkt dat hier nou weer niet? Blijkbaar moet je hier ook een account aanmaken? 
• Stap 3 Dus bij deze eerste de beste aanbieder ook maar een account aangemaakt. En weer terug naar TenderNed. Om er achter te komen dat het niet werkt. Ze raakt gefrustreerd. Paar keer wachtwoord aangepast maar het blijft maar niet werken...
  Nee, klopt, bij deze aanbieder maak je automatisch een E1-account aan en om je gegevens in te voeren heb je een E2-account nodig... Dus
  Stap 4 Terug aan de aanbieder om het account op te waarderen naar E2. Maar wacht eens even, deze aanbieder biedt alleen E1 en E2 eHerkenning aan, voor bepaalde zaken op TenderNed heb je een E2+ nodig. Onze ZZP'er kijkt me met holle ogen aan. "Hoe moet je dat nou weer weten?" Op naar...
• Stap 5, Een andere aanbieder gezocht om een E2+  eHerkenning account aan te vragen. Kost wat, maar dan kunnen we verder. Daar gaan we weer: registratieformulier met wat bedrijfsgegevens , inlognaam en wachtwoord aangemaakt. Foutmelding. Het bankrekeningnummer klopt niet. Hè? Nog eens. Fout. Spaties weg, nog steeds niet. Na wat zoeken blijkt dat onze vrienden nog niet over zijn op IBAN... Ok, account aangemaakt en terug naar TenderNed. Oh wacht even, Het gaat om beveiligde gegevens dus onze vrienden vinden dat het account wel echt veilig moet zijn. 
• Stap 6 "Er is een email gestuurd naar je zakelijk emailadres". Als je op de link in die mail klikt, kom je weer bij een inlogscherm met wat verwarrende knoppen, die je weer bij de registratie terugbrengen. Maar dat hebben we al gehad. Andere knop, hèhè, opluchting. Het werkt. Oh, wacht even...
• Stap 7 "We hebben een SMS met een code naar je mobiele telefoon gestuurd". Vooruit dan maar, code invullen en terug naar TenderNed. Eh, toch niet...
• Stap 8. "We schrijven via iDeal € 0,01 van een privérekening af (dus niet van je zakelijke rekening!) om te controleren of je wel echt bestaat". Dus via iDeal weer (!!) inloggen, nu bij de ING om een bedrag van € 0,01 te accorderen. En weer terug naar de aanbieder. Kunnen we dan nu naar TenderNed? Zucht.
• Stap 9 "We sturen per post een PUK-code, die telefonisch moet worden bevestigd..." 

Onze ZZP'er pinkt een traan uit haar ooghoek en zucht berustend. Tijd voor een borrel, Ze moet toch nog een paar dagen wachten om eenvoudig, snel en efficiënt...

Zwartboek over schoolkosten

Recent heeft JOB een zwartboek uitgebracht rondom de kosten die MBO-instellingen hun studenten in rekening brengen naast de wettelijke deelnemerbijdrage.
Voor alle duidelijkheid: de niet-wettelijke bijdrage betreft formeel een vrijwillige bijdrage. Een school ontvangt van de overheid een bedrag waarmee de opleiding van een student bekostigd moet worden. Dat betekent dat een school alle kosten moet betalen die betrekking hebben op het kunnen behalen van een diploma.
Een school mag extra kosten in rekening brengen zolang maar duidelijk is dat het om een vrijwillige bijdrage gaat. JOB heeft naar aanleiding van een aantal klachten een oproep geplaatst om van studenten voorbeelden aangereikt te krijgen waaruit blijkt dat scholen studenten toch verplichten tot het betalen van een bijdrage voor zaken, die eigenlijk onder het kopje 'vrijwillige bijdrage' thuishoren.

In de BYOD-blog heb ik al eens verwezen naar een publicatie van de onderwijsinspectie in verband met het al dan niet verplicht laten aanschaffen van een laptop of iPad. Het voorbeeld had vooral betrekking op het VO.
Het Zwartboek maakt duidelijk dat sommige instellingen niet alleen een verplichte 'vrijwillige bijdrage' vragen maar ook dat ze bij niet-betaling tot incasso overgaan. Soms worden er wel erg hoge bedragen gevraagd!

Toch denk ik dat er ook sprake is van een grijs gebied. Beroepskleding bijvoorbeeld (laboratoriumjas, uniform, koksmuts). Formeel zou dat niet verplicht mogen zijn omdat het nodig is om een opleiding te kunnen volgen. Toch lijkt me dat je een student kunt vragen om dat aan te schaffen.
Maar hoe zit het met de bijdrage die een horeca-student moet betalen voor 'materialen'? Daar eten wij wellicht goedkoop van in een schoolrestaurant. Een bijdrage voor het gebruik van een ELO of Wifi? Mag alleen als je de student de keus biedt om er gebruik van te maken.
Wat naar mijn idee echt niet kan is een bijdrage voor een schoolpas, voor brieven en dergelijke, voor het leerlingvolgsysteem. Toch komen dat soort dingen voor in de lijst van het Zwartboek.

Maar toch. Eens even kijken naar een praktijkvoorbeeld. Neem de bloemen, die een student van een bloemistenopleiding elke week moet meebrengen à €35. Strikt genomen geen bijdrage, wel verplichte kosten. Het zou een enorme hap uit het beschikbare budget van de opleiding betekenen. Als de kosten volledig bij de opleiding komen te liggen, zal die wellicht moeten snijden in het budget wat wellicht weer andere consequenties heeft voor de kwaliteit van de opleiding. De vraag is dan, wat er gebeurt met de kwaliteit van de opleiding als een student mag kiezen om zelf bloemen mee te brengen. Dat betekent wel dat als je geen bloemen meebrengt, je alleen kunt toekijken hoe iemand anders een mooi ruikertje maakt.

De vraag is verder wat dit betekent als er geen bijdrage gevraagd mag worden voor bijvoorbeeld digitaal lesmateriaal. Het zou wel eens kunnen betekenen dat alle ontwikkelingen op dat terrein heel snel stil komen te vallen als de kosten niet (deels) doorberekend kunnen worden!